Polskie szkolnictwo zawodowe “produkuje” coraz lepszych diagnostów i mechaników. Ale czy przygotowuje ich do branży, która czeka za bramą warsztatu?
Kiedy uczeń technikum samochodowego po raz pierwszy staje przy stanowisku diagnostycznym, zwykle wie, co robi. Zna układy, rozumie procedury, potrafi czytać błędy z komputera. Problem pojawia się później – gdy okazuje się, że samochód, który dziś trafia do warsztatu, to już nie tylko mechanika, ale komputer na kółkach z dziesiątkami sterowników, systemami ADAS, aktualizowanym zdalnie oprogramowaniem i architekturą elektryczną, której nie ma w żadnym podręczniku wydanym trzy lata temu. Że część warsztatów już dziś odmawia przyjęcia niektórych modeli, bo nie ma ani sprzętu, ani kompetencji do obsługi nowych systemów. I że za tym wszystkim stoi branża, której uczeń często nie zna w ogóle – sieć hurtowni, dystrybutorów, niezależnych dostawców części i narzędzi diagnostycznych, bez której żaden warsztat nie przeżyje tygodnia, a która nie pojawia się na żadnej lekcji.
To nie jest zarzut pod adresem szkół. To diagnoza systemu.
Branża większa niż warsztat
Niezależny rynek motoryzacyjny – aftermarket, jak mówią branżowi – to w Polsce sektor wart miliardy złotych. Obejmuje producentów części, importerów, hurtownie, sieci serwisowe działające poza strukturami oficjalnych importerów, sklepy, dystrybutorów i dziesiątki powiązanych usług. Zatrudnia bezpośrednio i pośrednio setki tysięcy ludzi.
Młody technik samochodowy wchodzi w tę strukturę najczęściej przez przypadek – trafia na pierwsze stanowisko pracy i dopiero tam zaczyna rozumieć, jak działa łańcuch dostaw, kto jest kim i dlaczego lojalność wobec konkretnej hurtowni ma dla warsztatu wymiar finansowy, a nie tylko sentymentalny.
Dla nas to szansa na konfrontację wiedzy książkowej uczniów z najnowszą technologią OE. Chcemy, by młodzi mechanicy już teraz poznawali tajniki systemów ADAS i napędów elektrycznych z pierwszej ręki, aktualizując szkolną teorię o nasze rynkowe doświadczenie i praktyczną wiedzę o diagnostyce. Piotr Soboń, Tech’Care Assistant Valeo Service Eastern Europe
Wyścig Talentów – ogólnopolski konkurs wiedzy motoryzacyjnej dla uczniów szkół branżowych – próbuje skrócić tę drogę. Pytania w konkursie nie dotyczą tylko technikaliów. Dotyczą branży: jej struktury, uczestników, trendów, wyzwań związanych z elektryfikacją i cyfryzacją. Chodzi o to, żeby absolwent rozumiał rynek, na który wchodzi – nie tylko silnik, który serwisuje.
„Pewne jest tylko to, że jutro nastąpi zmiana”
Tak brzmi tytuł prezentacji, z którą organizatorzy Wyścigu Talentów odwiedzają szkoły w całej Polsce. W marcu dotarli do Warszawy – do Zespołu Szkół Samochodowych i Licealnych nr 3 przy ul. Włościańskiej, jednej z najbardziej rozpoznawalnych „samochodówek” w stolicy.
Spotkanie nie było lekcją. Było rozmową o tym, że branża motoryzacyjna zmienia się szybciej, niż zdążają za nią programy nauczania. Że elektromobilność to nie odległa przyszłość, ale teraźniejszość, która już dziś przebudowuje modele biznesowe warsztatów. Że technik, który rozumie tylko mechanikę, będzie na rynku pracy mniej wartościowy niż ten, który rozumie mechanikę i rynek jednocześnie.
„Przyjeżdżam do szkół, bo chcę zobaczyć, jak ci ludzie myślą. I za każdym razem wychodzę z tym samym wrażeniem: potencjał jest ogromny, brakuje tylko mostu między klasą a rynkiem. Wyścig Talentów jest próbą zbudowania tego mostu.” Alfred Franke, członek zarządu Xperis
Uczniowie słuchali. I – co ważniejsze – pytali.
Konkurs jako most
Troje uczniów ze szkoły przy Włościańskiej zakwalifikowało się w tej edycji do Wielkiego Finału Wyścigu Talentów. To wynik miesięcy pracy – własnej i nauczyciela Pawła Hubicza, który zaangażował się w projekt i konsekwentnie motywował podopiecznych do startu. Nagroda główna w finale to 10 000 złotych – ale organizatorom chodzi o coś więcej niż pieniądze.
Wyścig Talentów ma ambicje systemowe: być regularnym punktem styku między szkołą a branżą, między programem nauczania a rzeczywistością rynku. Edycja 2025/2026 obejmuje już setki szkół z całej Polski. Kolejne dołączają.
Bo pytanie, które zadaje ten konkurs – czego szkoła nie zdąży nauczyć? – pozostaje otwarte. I dobrze, że ktoś je zadaje głośno.
